Uit onderzoek bleek onlangs dat vrijheid een van de mooiste woorden is volgens Nederlanders. Gelukkig maar dat we bij het vormgeven van die vrijheid tijdens de zomerperiode zoveel variatie kennen dat niet iedereen dezelfde vakantiebestemming kiest. Vrijheid is ook een hoofdthema bij “Iederwijs” een nieuwe vorm van onderwijs die sterk in de belangstelling staat.
Maar kunnen kinderen wel omgaan met vrijheid? Hebben ze verantwoordelijkheidsgevoel genoeg om, als ze overal zelf voor moeten zorgen, op tijd te leren hoe je een “succesvol” leven kunt hebben? En beschikken zij uiteindelijk over voldoende kennis en vaardigheden?
Deze twijfel is legaal als het om kinderen gaat en in het geval van Iederwijs, om een zeer innovatieve, uiterst afwijkende manier van werken waarmee alleen nog maar in het buitenland ervaring is opgedaan.
Van volwassenen zijn we echter gewend dat ze verantwoordelijkheid dragen voor een gezin, een forse hypotheek of andere zware verplichtingen. Toch blijkt tijdens werkdagen meestal niet veel van onze liefde voor het woord vrijheid. Alsof men ervan uit gaat dat ook bij volwassenen het verantwoordelijkheidsgevoel of het vermogen ontbreekt om met vrijheid om te gaan. Dat is spijtig want er blijkt een recht evenredig verband te bestaan tussen vrijheid en (broodnodige) creativiteit. Toch blijven taken afgebakend en proberen we met meetbare targets en zichtbare aanwezigheid, grip te houden op onze medewerkers. Geen wonder dat er zo’n magische klank aan het woord vrijheid kleeft.
Tijdens de vakantie viel mij weer eens op hoe verschillend iedereen met vrijheid wenst om te gaan. Ieders dynamiek, talenten en interesses geven samen een uitermate pluriform beeld. Wat een kwaliteiten zitten er verscholen in zo’n groep mensen. Maar wat gaat daar ook een boel aan verloren wanneer de omgeving het niet blijkt te faciliteren. Wat is nou wijsheid? Kiezen we voor een middenweg en krijgt niemand zijn zin? Staat er een leider op die de rest een mening opdringt? Gaan we elk onze eigen weg? Of is er een win win situatie mogelijk? Het valt lang niet mee om zelfsturend te opereren en daarbij de vrijheid van anderen te respecteren.
Als ik om me heen kijk en zie met welke uitdagingen de samenleving te maken heeft dan denk ik dat we ieders hulp en kwaliteiten nog royaal nodig zullen hebben. Ik ben daarom blij dat er initiatieven als Iederwijs zijn waar men al op jonge leeftijd kan leren wat omgaan met vrijheid betekent en welke verantwoordelijkheden, taken en vaardigheden daar wel of juist niet bij horen. Daar kunnen veel bedrijven en organisaties nog een boel van leren.