Duurzaamheid & meervoudig ruimtegebruik
Duurzaamheid thema 5.
Een ander principe om meer te doen met minder op het gebied van huisvesting is meervoudig ruimtegebruik. Synergie vinden in het gebruik van huisvesting of delen daarvan. De opkomst van gebouwen waarin meerdere gebruikers zitten die gezamenlijk gebruik maken van bepaalde gebouwonderdelen op verschillende momenten van de week / dag is daar een voorbeeld van. Denk aan multifunctionele accommodaties als “Brede Scholen” waar onderwijs (soms meerdere scholen van verschillende organisaties) kinderopvang, sportfaciliteiten, buurtfuncties, theaterzalen e.d. onder een dak worden gebracht. Ook het fenomeen Kulturhus is zo’n voorbeeld. Dit zijn door de overheid in Gelderland en Overijssel gestimuleerde verzamelgebouwen waarin specifiek voor kleine woonkernen wordt getracht het voorzieningenniveau in de buurt overeind te houden door verenigingen in alle soorten en maten samen te laten werken, soms in combinatie met horeca, een kerk of welke potentiële gebruikers er ook maar synergie weten te halen uit dergelijke samenwerkingen.
Meervoudig ruimtegebruik kan ook andere vormen aannemen. Denk aan parkeergarages die door de weeks door kantoormedewerkers worden gebruikt en ‘s avonds en in het weekend door bezoekers aan een sportschool of het winkelcentrum.
Een winkelplint, met daarboven woningen is ook een vorm van meervoudig ruimtegebruik. En daarmee hoogbouw in het algemeen dus ook. Je gebruikt daarmee een relatief klein stukje aardbol om verhoudingsgewijs veel functies op te realiseren. Daarmee is je footprint beperkt en je effect groot. Helemaal interessant wordt dat wanneer je op de 12e verdieping een park realiseert en een kinderboerderij op het dak. Een beroemd voorbeeld van Meervoudig Ruimtegebruik is het Nederlands paviljoen op de Expo 2000 in Hannover, ontworpen door MVRDV. Elke laag heeft zijn eigen karakter en zijn eigen invulling, inclusief een bos op de 4e verdieping en windmolens en een vijver op het dak. Architect Maas van MVRDV werkt nu aan parkvloeren die hij in steden met veel hoogbouw tussen de wolkenkrabbers wil monteren om meer groen en extra leefkwaliteit in die gebieden te laten ontstaan.
Een ander voorbeeld van Meervoudig Ruimtegebruik is hoe in steden het straatniveau herkenbaar kan zijn als straat met winkels, inclusief marktkraampjes en visafval, maar dat daar onder een complete hypermoderne wereld aan metrostations en winkels kan zitten. Terwijl daar boven fabrieken zitten en daar weer boven vele lagen aan woningen zijn geplaatst. Zo kunnen in steden als HongKong vele miljoenen mensen wonen en werken, wat niet mogelijk zou zijn geweest wanneer deze op zich goedkope woningen allemaal als krotten naast elkaar waren blijven staan, zoals dat in het begin van de leegloop van het platteland richting de Chinese steden het geval was. Nu wil ik niet beweren dat HongKong hiermee een duurzame stad is maar het zou allemaal nog veel erger en slechter voor het milieu zijn geweest wanneer er voor dezelfde aantallen geen gestapelde functionaliteiten zouden zijn gebouwd. Gelukkig zijn de autoriteiten in HongKong het zich bewust dat het nog veel kan doen op gebied van duurzaamheid. In een door Erick Wuestman bijgewoonde presentatie van de directeur van de High Tech Innovatie Campus in HongKong in 2008 werd in vrijwel elke zin het woord sustainability gebruikt en hij liet zien hoe daar hard aan wordt gewerkt en op gestudeerd.
© 2010